Antidepresan Bağımlılık Yapar mı?

Antidepresan bağımlılık yapar mı? sorusu, özellikle tedaviye başlamadan önce birçok kişinin endişe ettiği konulardan biridir.

Bu soruyu doğru yanıtlayabilmek için bağımlılık ile fiziksel bağımlılık kavramlarını birbirinden ayırmak gerekir.

Antidepresan bağımlılık yapar mı?

Antidepresanlar alkol, nikotin veya bazı bağımlılık yapıcı maddeler gibi klasik bağımlılık mekanizması üzerinden değerlendirilmez.

Bağımlılıkta maddeye yönelik güçlü istek, kullanım üzerinde kontrol kaybı ve ödüllendirici/euforik etki gibi özellikler ön plandadır.

Antidepresanlarda ise bazı kişilerde ilaç bırakıldığında fiziksel bağımlılığa bağlı kesilme belirtileri ortaya çıkabilir. Royal College of Psychiatrists, bu durumun bağımlılıkla aynı şey olmadığını özellikle vurgulamaktadır.

Fiziksel bağımlılık nedir?

Fiziksel bağımlılık, vücudun düzenli kullanılan bir ilacın varlığına uyum sağlamasıdır.

İlaç birden kesildiğinde vücudun bu değişime uyum sağlaması zaman alabilir ve çeşitli belirtiler ortaya çıkabilir.

Bu nedenle bir kişinin antidepresanı bırakmakta zorlanması otomatik olarak “bağımlı olduğu” anlamına gelmez.

Antidepresan bırakınca neden kötü hissedilir?

Antidepresanların ani veya hızlı şekilde azaltılması bazı kişilerde kesilme belirtilerine yol açabilir.

Bunlar arasında:

• Baş dönmesi
• Bulantı
• Baş ağrısı
• Uyku sorunları
• Kaygı
• Huzursuzluk
• Terleme
• Duygusal dalgalanmalar
• Konsantrasyon güçlüğü
• Elektrik çarpması benzeri duyumlar

bulunabilir.

Antidepresan bırakınca yaşanan belirtiler bağımlılık anlamına mı gelir?

Hayır, tek başına bu durum bağımlılık anlamına gelmez.

Örneğin kişi antidepresanı bıraktıktan sonra baş dönmesi ve elektrik çarpması benzeri duyumlar yaşıyorsa bu belirtiler fiziksel bağımlılık ve kesilme süreciyle ilişkili olabilir.

Royal College of Psychiatrists, fiziksel bağımlılığın bağımlılıktan farklı olduğunu ve bir ilacın bağımlılık oluşturması için “yüksek” veya ödüllendirici bir etki oluşturmasının gerekmediğini belirtmektedir.

Antidepresan bırakılır mı?

Evet.

Antidepresan tedavisinin gerekli olmadığına karar verildiğinde ilaç bırakılabilir. Ancak genellikle dozun kademeli olarak azaltılması tercih edilir.

NICE, antidepresanların bırakılmasında dozun aşamalı olarak azaltılmasını önermektedir.

Antidepresan nasıl bırakılır?

Antidepresanın nasıl bırakılacağı kullanılan ilaca ve kişinin durumuna göre değişir.

Özellikle uzun süre kullanılan ilaçlarda veya daha önce kesilme belirtileri yaşamış kişilerde daha yavaş azaltma gerekebilir.

Antidepresan nasıl bırakılır? başlıklı yazıda bu süreci daha ayrıntılı olarak ele alıyorum.

Antidepresan ne kadar süre kullanılır?

Antidepresanın kullanım süresi tanıya ve hastalık öyküsüne göre değişir.

Depresyon tedavisinde belirtilerin düzelmesinden sonra tedavinin bir süre daha devam ettirilmesi tekrarlama riskini azaltmak açısından önemlidir. NHS, antidepresanların etkili olduğu durumlarda belirtiler düzeldikten sonra genellikle en az 6 ay daha sürdürülmesini belirtmektedir.

Antidepresan kullanmaktan korkmalı mıyım?

Antidepresan kullanımı hakkında endişe duymak anlaşılabilir bir durumdur. Ancak karar verirken “ilaç kullanmak iyi mi kötü mü?” şeklinde genel bir sorudan ziyade, kişinin yaşadığı hastalığın tedavi edilmesinden beklenen fayda ile olası riskler birlikte değerlendirilmelidir.

Her antidepresanın yan etkileri ve kullanım özellikleri aynı değildir. Bu nedenle tedavi kararı kişiye özel verilmelidir.

Sonuç

Antidepresan bağımlılık yapar mı? sorusunun yanıtı, bağımlılık ile fiziksel bağımlılığı birbirinden ayırmayı gerektirir.

Antidepresanlarda klasik bağımlılık mekanizması söz konusu değildir; ancak bazı kişilerde fiziksel bağımlılık ve ilacın hızlı azaltılması veya bırakılması sonrasında kesilme belirtileri ortaya çıkabilir.

Bu nedenle antidepresan tedavisinin bırakılması gerekiyorsa ilacın aniden kesilmesi yerine psikiyatristle birlikte kademeli bir azaltma planı oluşturulması daha güvenlidir.

Antidepresan nedir ve hangi durumlarda kullanılır? sorusunun ayrıntılı yanıtı için ana rehberimize dönebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Antidepresan bağımlılık yapar mı?

Antidepresanlar klasik bağımlılık yapan maddelerle aynı şekilde değerlendirilmez. Ancak bazı kişilerde fiziksel bağımlılık ve kesilme belirtileri gelişebilir.

Antidepresan bırakınca neden kötü hissediyorum?

Hızlı azaltma veya ani bırakma kesilme belirtilerine neden olabilir. Bunun hastalığın geri dönmesiyle karıştırılmaması için klinik değerlendirme gerekebilir.

Antidepresan aniden bırakılır mı?

Genellikle hayır. Dozun kademeli olarak azaltılması önerilir.

Antidepresan bırakılabilir mi?

Evet. Tedavinin sonlandırılması uygun olduğunda ilaç, kişinin durumuna göre kademeli olarak azaltılarak bırakılabilir.